• เร่งคันเร่งมากขึ้น กระแสมากขึ้น → กำลังมากขึ้น → เร็วขึ้น แต่พลังงานหมดเร็วขึ้น
• ทวนน้ำ/ลมแรง/บรรทุกหนัก ใช้กระแสมากขึ้น ถึงจะวิ่งความเร็วเท่าเดิม
• กระแสสูง ๆ แรงดันแบตจะ "ตก" ลงชั่วคราว (voltage sag) แล้วเด้งกลับเมื่อผ่อนคันเร่ง

เรือไฟฟ้า คือเรือที่ใช้ แบตเตอรี่ เป็นแหล่งพลังงาน ส่งไฟให้ มอเตอร์ไฟฟ้า หมุนใบพัดดันเรือ แทนการใช้เครื่องยนต์เบนซิน/ดีเซล

1. แรงดันแพ็ก = 24 × 3.2 = 76.8 V (24S LiFePO₄)
2. พลังงานเต็ม = 76.8 V × 280 Ah = 21,504 Wh ≈ 21.5 kWh
3. ใช้ได้จริง 80% = 21,500 × 0.80 ≈ 17,200 Wh
4. มอเตอร์เร่งเต็ม 15 kW → กระแส = 15,000 ÷ 76.8 ≈ 195 A (≈ 0.7C ของ 280Ah — แพ็กรับไหว)
5. แล่นเดินทางใช้กำลังเฉลี่ย ~5 kW → เวลาวิ่ง = 17,200 ÷ 5,000 ≈ 3.4 ชั่วโมง
6. ถ้าเร่งเต็ม 15 kW ตลอด → วิ่งได้แค่ 17,200 ÷ 15,000 ≈ 1.1 ชั่วโมง

DOD คือ "ใช้ความจุไปกี่เปอร์เซ็นต์" ก่อนชาร์จใหม่ เช่น ใช้ไป 80% แล้วชาร์จ = DOD 80%

ยิ่งใช้ลึก (ลากแบตจนเกือบหมด) อายุแบตยิ่งสั้นลง — เป็นความสัมพันธ์ผกผัน เพราะการคายประจุลึกทำให้วัสดุในเซลล์ขยาย-หดตัวมาก เกิดความเครียดสะสม

1. พลังงานเต็ม = 76.8 V × 280 Ah = 21,504 Wh ≈ 21.5 kWh
2. ใช้ได้จริง 80% (DOD 80%) = 21,500 × 0.80 ≈ 17,200 Wh
3. เดินเบาประหยัด ใช้กำลังเฉลี่ย 3,000 W → เวลาวิ่ง = 17,200 ÷ 3,000 ≈ 5.7 ชั่วโมง
4. ถ้าแล่น 10 km/h → ระยะ ≈ 10 × 5.7 ≈ 57 km

เลือกขนาดมอเตอร์จากขนาดเรือ น้ำหนักบรรทุก จำนวนผู้โดยสาร และความเร็วที่ต้องการใช้ — ตารางนี้แบ่งตามลักษณะการใช้งาน 3 แบบ: ในคลอง/แม่น้ำ · แม่น้ำสายใหญ่ · ใกล้ชายฝั่ง

อัตราใช้พลังงานตามขนาดมอเตอร์: 7 kW = 0.40 · 12 kW = 0.45 · 18 kW = 0.50 kWh/กม. (หาร 0.8 เพราะใช้แบตลึกจริง ~80%)

ที่มาข้อมูลหัวข้อ 7–8 (เลือกขนาดอุปกรณ์ดัดแปลงเรือไฟฟ้า): กรมพัฒนาพลังงานทดแทนและอนุรักษ์พลังงาน (พพ.) — https://kc.dede.go.th/knowledge-view-file.aspx?p=221

• สายดำ เสียบรู COM
• สายแดง เสียบรู VΩmA (วัดกระแสสูงใช้รู 10A)
• เลือกย่าน ให้สูงกว่าค่าที่คาดไว้

• IR ต่ำ (mΩ) = เซลล์ดี จ่ายกระแสได้ดี
• IR สูง = เซลล์เสื่อม/ขั้วหลวม
• โหลดทดสอบ จ่ายโหลดแล้วดูแรงดันตก เซลล์ดีตกน้อย

ความต้านทานภายใน (Internal Resistance: IR) คือความต้านทานต่อกระแสไฟ "ภายในตัวเซลล์เอง" มีหน่วยเป็น มิลลิโอห์ม (mΩ) เกิดจากรอยต่อภายในและปฏิกิริยาเคมี

ก่อนแพ็ก ให้ วัด IR ทุกเซลล์ จดบันทึก แล้วจัดเซลล์ที่ IR ใกล้กันไว้ "แถว/กลุ่มขนานเดียวกัน" เพื่อให้แต่ละกลุ่มจ่ายกระแสได้เท่า ๆ กัน แพ็กสมดุล อายุยืน

ใช้กับแบตมือสองได้ เซลล์มือสองแต่ละก้อนเสื่อมไม่เท่ากัน — วัด IR แล้วจัดก้อนที่ค่าใกล้กันไว้กลุ่มเดียวกัน จึงนำมาประกอบเป็นแพ็กที่สมดุลและปลอดภัยได้

เครื่องวัด IR (Internal Resistance Tester) — วัดค่า mΩ ของแต่ละเซลล์เพื่อคัดและจัดกลุ่ม

ขั้นตอนนี้คือขั้นที่ 2 ของการแพ็กแบต (ดูบท Charge/Discharge & Spot Welding)

สายใหญ่ขึ้น = ทนกระแสได้มากขึ้น และแรงดันตกน้อยลง

เมื่อกระแสไหลผ่านสาย จะเกิดความร้อนตามสูตร ความร้อน = I² × R (I คือกระแส, R คือความต้านทานของสาย) — สังเกตว่ากระแสถูก "ยกกำลังสอง" ดังนั้นกระแสมากขึ้นนิดเดียว ความร้อนพุ่งขึ้นมาก

• สายเล็กเกินกระแส → ร้อนจัด → ฉนวนละลาย → ไฟไหม้
• สายเล็ก/ยาว → แรงดันตกมาก → เสียพลังงาน มอเตอร์อ่อนแรง
• จุดต่อ/หางปลาหลวม → ความต้านทานสูงเฉพาะจุด → ร้อนเฉพาะจุดนั้น

เลือกพิกัดแอมป์ของขั้วต่อให้ สูงกว่ากระแสใช้งานจริง (เผื่อไว้) เช่น 30A / 50A / 120A

• หางปลากลม (Ring) รูกลม ขันน็อต/สตัดยึดแน่น — นิยมกับขั้วแบตและบัสบาร์
• หางปลาแบบเสียบ (Spade/Blade) เสียบ-ถอดง่าย — ใช้กับขั้วเสียบ/สวิตช์
• หัวต่อสายแบบกลม (Bullet) เสียบสวมกลม — ใช้ต่อ/ถอดสายเข้าหากัน
• ปลอกหุ้ม/ปลอกหด หุ้มหางปลาและจุดต่อ กันช็อต/กันน้ำ

ผังชนิดของหางปลา/หัวต่อสายไฟ — เลือกขนาดให้พอดีกับสายและขั้วที่จะต่อ

เมื่อมองรอยย้ำ "ตามขวาง" (ตัดขวาง) จะเห็นรูปทรงต่างกันตามแบบของคีม/แม่พิมพ์ — เส้นกลม ๆ ข้างในคือเส้นลวดทองแดงของสายที่ถูกบีบให้แน่นเป็นเนื้อเดียว

หน้าตัดรอยย้ำแบบต่าง ๆ — O / B / W crimp · Four Mandrel · Mandrel/Indent · Oval · Square · Trapezoid · Hexagonal

• O / Oval / Hexagonal บีบรอบด้านสม่ำเสมอ ทองแดงแน่นเต็ม — นิยมกับหางปลาปลอกกลม (งานเรือทั่วไป)
• B / W / Indent crimp กดเป็นร่องเข้ากลาง ม้วนปลอกหุ้มลวด — มักใช้กับขั้วต่อแบบ open-barrel
• Square / Trapezoid หน้าตัดเหลี่ยม ใช้กับแม่พิมพ์เฉพาะแบบ

เมื่อก่อนรถและเรือไฟฟ้าใช้ แบตเตอรี่ตะกั่วกรด (แบบเดียวกับแบตรถยนต์) ราคาถูกก็จริง แต่ หนักมาก เก็บพลังงานต่อน้ำหนักได้น้อย และอายุสั้น (ชาร์จได้ไม่กี่ร้อยรอบ) พอเอามาลงเรือยิ่งทำให้เรืออืดและกินพื้นที่

ปัจจุบันจึงเปลี่ยนมาใช้ แบตเตอรี่ลิเทียม เพราะธาตุลิเทียมเป็นโลหะที่เบาที่สุด จึงเก็บพลังงานได้มากในน้ำหนักที่เบากว่า แถมอายุยาวกว่าหลายเท่า

ภายในเซลล์มี 2 ขั้ว (ขั้วบวกกับขั้วลบ) คั่นด้วย เยื่อกั้น (separator) และมีน้ำยา (อิเล็กโทรไลต์) ให้ไอออนวิ่งผ่าน

ตัวอย่างรูปทรงเซลล์/แพ็กลิเทียม — ทรงกระบอก, ปริซึม, โมดูล และแพ็กสำเร็จ

• ทรงกระบอก (Cylindrical) เช่น 18650 / 21700 — เล็ก หาง่าย นิยมทำแพ็ก e-bike/เรือเล็ก
• ทรงกระบอกใหญ่ ความจุต่อก้อนสูงกว่า
• ปริซึม (Prismatic) ก้อนสี่เหลี่ยมความจุสูง (เช่น 280Ah) นิยมงานเรือ/โซลาร์
• โมดูล / แพ็กสำเร็จ ประกอบเป็นชุดพร้อมสายและขั้วต่อ

S = จำนวนก้อนที่ต่ออนุกรม (กำหนดแรงดัน) · P = จำนวนชุดที่ต่อขนาน (กำหนดความจุ)

• ปลอดภัยที่สุด ในกลุ่มลิเทียม โครงสร้างเคมีเสถียร ไม่ลุกไหม้/ระเบิดง่ายแม้ร้อนหรือถูกเจาะ — สำคัญมากบนเรือกลางน้ำที่หนีไฟลำบาก
• อายุยาว 3,000–5,000 รอบ ชาร์จเกือบทุกวันก็ใช้ได้หลายปี
• ทนความร้อนและจ่ายกระแสต่อเนื่องได้ดี เหมาะกับมอเตอร์เรือที่กินกระแสนาน ๆ
• แรงดันนิ่ง 3.2V ตลอดการใช้งาน ทำให้คำนวณ/ออกแบบระบบง่าย

จำนวนอนุกรม (S) กำหนดแรงดัน · จำนวนขนาน (P) กำหนดความจุ/ระยะวิ่ง

ตัวอย่าง อยากได้แพ็กเรือ 24V 20Ah จากเซลล์ทรงกระบอก 3.2V 5Ah → ต้อง 8S4P = 32 เซลล์ (8 อนุกรม ได้ 25.6V · 4 ขนาน ได้ 20Ah)

ระบบ 12V/24V ที่ใช้ในแบบฝึกหัด เป็น "ชุดฝึก/ทดสอบ" เพื่อให้เข้าใจหลัก S/P ก่อน แต่เรือใช้งานจริงต้องการกำลังสูง (มอเตอร์หลายกิโลวัตต์) จึงใช้แรงดันสูงกว่ามาก — ที่นิยมคือ 24S ขึ้นไป

ผลคือ สายไฟเล็กลง ร้อนน้อยลง สูญเสียพลังงานน้อยลง และมอเตอร์ทำกำลังได้มากขึ้น

• จำนวนเซลล์ 24 ก้อนต่ออนุกรม (24S)
• แรงดัน Nominal 24 × 3.2 = 76.8 V
• แรงดันชาร์จเต็ม 24 × 3.65 = 87.6 V
• แรงดันตัดต่ำ 24 × 2.5 = 60 V (ตั้งปลอดภัยที่ ~2.8V/เซลล์ = 67.2 V)
• BMS 24S · สาย balance B-, B1 … B24 รวม 25 เส้น

• Passive เผาพลังงานเซลล์สูงทิ้งเป็นความร้อน (ช้า, กระแสระดับ mA)
• Active ย้ายพลังงานจากเซลล์สูงไปเซลล์ต่ำ (เร็วกว่า, ประหยัดกว่า, กระแสระดับ A)

1) ตรงชนิดแบต — LFP กับ NMC ใช้ BMS คนละเบอร์ เพราะแรงดันตัดต่างกัน ใช้ผิดเซลล์เสียหาย

2) ตรงจำนวน S — BMS ต้องตรงจำนวนเซลล์อนุกรม เช่น 4S, 8S, หรือ 24S สำหรับเรือจริง

3) พิกัดกระแสพอ + เผื่อกระชาก — มอเตอร์ตอนออกตัวดึงกระแสพุ่งสูง ควรเลือก BMS เผื่อพีคไว้ราว 3 เท่า ของกระแสใช้งานต่อเนื่อง

ตัวอย่างการเดินสาย BMS — ขั้วกำลัง P− / B− / B+ · ต่อคอนโทรลเลอร์และเครื่องชาร์จ · สาย balance ไปแต่ละเซลล์ · พอร์ตสัญญาณ

• B− / B+ ต่อขั้วลบ/บวกของแพ็กแบต
• P− ขั้วลบออกไปใช้งาน (เข้าคอนโทรลเลอร์/โหลด)
• สาย balance ไปทุกจุดต่อเซลล์ (1+ ถึงก้อนสุดท้าย)
• พอร์ตสัญญาณ อุณหภูมิ (Temp) · RS485 · GPS · จอ LCD
• เครื่องชาร์จ/คอนโทรลเลอร์ ต่อที่ฝั่งขั้วกำลัง

BLDC/PMSM คือมอเตอร์ไฟฟ้า ไร้แปรงถ่าน ทำงานด้วยไฟ 3 เฟส (U/V/W) คอนโทรลเลอร์จะสลับไฟเข้าทั้งสามเฟสสลับกันอย่างรวดเร็ว ทำให้สนามแม่เหล็กหมุน และดึงให้โรเตอร์ (กับใบพัด) หมุนตาม

• แรงบิดต้นดี ออกตัวมีกำลังตั้งแต่รอบต่ำ เหมาะกับการดันเรือ
• เงียบ + บำรุงรักษาน้อย ไม่มีแปรงถ่านสึกหรอ
• รอบ/แรงบิด เป็นตัวกำหนดความเร็วเรือผ่านใบพัด

1. คันเร่ง (hall) ส่ง "แรงดันสัญญาณ" บอกว่าจะเอากำลังแค่ไหน — ตอนปล่อยประมาณ 0.8V ตอนเต็มประมาณ 4.2V (ค่าจริงต้องวัด)
2. คอนโทรลเลอร์ รับสัญญาณ แล้วจ่ายกระแสเข้ามอเตอร์มากขึ้นตามที่สั่ง → เรือเร็วขึ้น
3. hall sensor ในมอเตอร์ คอยบอกตำแหน่งโรเตอร์ ให้คอนโทรลเลอร์สลับเฟสถูกจังหวะ มอเตอร์จึงหมุนเรียบ

เครื่องทดสอบรวม — เสียบสายเข้ากับมอเตอร์/กล่องควบคุม/คันเร่ง แล้วดูผลผ่านไฟ LED และจอ

• ทดสอบมอเตอร์ ดูเฟส (U/V/W) และเซนเซอร์ hall ว่าครบ/ปกติไหม (ดูจากไฟ LED ไล่จังหวะ)
• ทดสอบกล่องควบคุม จ่ายไฟเลี้ยง 5V และดูสัญญาณเฟสออก (Phase Output)
• ทดสอบคันเร่ง บิดคันเร่งแล้วดูค่าสัญญาณว่าไล่ขึ้น-ลงปกติ
• ดูสถานะแบต ตรวจแรงดันเบื้องต้น

ป้ายมอเตอร์ขับเคลื่อน — Zhejiang Founder Motor · รุ่น TZ160X030

รายการ	ค่า
รุ่นมอเตอร์	TZ160X030
จำนวนเฟส	3 เฟส
แรงดันพิกัด	115 V
กำลังต่อเนื่อง	15 kW
กำลังสูงสุด (Peak)	30 kW
แรงบิดต่อเนื่อง	30 N·m
แรงบิดสูงสุด (Peak)	110 N·m
รอบสูงสุด	7,600 rpm
ระบายความร้อน	อากาศตามธรรมชาติ
ระดับป้องกัน	IP67
ระดับฉนวน	Class H
ลักษณะงาน (Duty)	S9

• กำลังต่อเนื่อง vs สูงสุด 15 kW คือใช้ได้ยาว ๆ · 30 kW คือเร่งสั้น ๆ ชั่วครู่ — คิดสาย/เบรกเกอร์/แบตจาก "ค่าต่อเนื่อง" เป็นหลัก
• 3 เฟส 115 V คือไฟ AC ที่คอนโทรลเลอร์ปั่นออกขา U/V/W — ไม่ใช่แรงดันแบต (DC) ที่ต่อเข้า B+/B−
• IP67 กันฝุ่น + จุ่มน้ำตื้นชั่วคราวได้ — เหมาะกับเรือ แต่ยังต้องกันน้ำจุดต่อสายเอง
• Class H ฉนวนทนความร้อนสูง (~180°C) · S9 งานโหลดแปรผันไม่สม่ำเสมอ (เร่ง-ผ่อนตามคลื่น/ลม)

กล่องคอนโทรลเลอร์ + ชุดสาย (B+/B− กำลัง · U/V/W เฟส · สายสัญญาณ) และฝาครอบ

ป้ายสเปกข้างกล่อง — Nanjing Fardriver

• กระแส Line vs Phase Line 330A = กระแสฝั่งแบต (DC) · Phase 680A = กระแสฝั่งมอเตอร์ (เฟส) ที่สูงกว่าตอนเร่ง
• แรงดันพิกัด 96 V ใช้กับระบบไม่เกิน 96V — แพ็กเรือจริง 24S LiFePO₄ (76.8V nominal · ชาร์จเต็ม 87.6V) อยู่ในพิกัดพอดี
• IPMSM คุมมอเตอร์ซิงโครนัสแม่เหล็กถาวรฝังภายใน (กลุ่มเดียวกับ BLDC/PMSM ในหัวข้อ 5) — ต่อ B+/B− เข้าไฟแบต, U/V/W ออกมอเตอร์, ชุดสายเล็กคือสัญญาณ
• เปิดฝา = หมดประกัน ("Opening the shell will void the warranty") — ตั้งค่าผ่านแอป Fardriver (บท 8) ไม่ต้องเปิดกล่อง

• Cell delta (ผลต่างเซลล์สูงสุด−ต่ำสุด) — ถ้ากว้างขึ้นเรื่อย ๆ แปลว่ามีเซลล์เริ่มมีปัญหา
• อุณหภูมิ — สูงผิดปกติให้ผ่อนคันเร่ง/หยุดพัก
• กระแส — เกินค่าที่ตั้งบ่อย ๆ อาจต้องลดโหลดหรือทบทวนการตั้งค่า

ปล่อยกระแสคงที่จนแรงดันถึงจุดตัด แล้ววัด Ah ที่จ่ายได้จริง = ความจุจริง ของแพ็ก (เทียบกับค่าที่ระบุไว้)

1. ชาร์จเซลล์ให้เต็มเท่ากันทุกก้อน — ให้ทุกเซลล์เริ่มที่แรงดันเดียวกัน
2. วัดและจัดกลุ่มค่า IR — วัด IR ทุกเซลล์ จดบันทึก แล้วจัดลงโฮลเดอร์ให้ "ผลรวม IR แต่ละแถวใกล้เคียงกัน" (แพ็กจะสมดุล อายุยืน)
3. ตัดแผ่นนิกเกิล (0.15–0.2 มม.) ให้พอดีกับระยะของเซลล์
4. สปอตแผ่นนิกเกิล — เริ่มจากขั้วบวกด้วยนิกเกิลเส้นเดี่ยวก่อน แล้วสปอตเส้นคู่จนครบทั้งสองด้าน ยิงหลายจุดต่อขั้ว (เช่น 4 จุด) ให้แน่น
5. ติดเทปกันความร้อน ทับรอยสปอต กันความร้อนสะสม/ช็อต
6. ต่อสาย BMS — ถอดสาย balance ออกจากบอร์ดก่อน แล้วบัดกรีเริ่มจาก B− ไล่ B1, B2 … ถึง B+ เสร็จแล้ววัดแรงดันที่ B+/C− ว่าไฟออกถูกต้อง
7. ต่อสายไฟใช้งาน — บัดกรีสาย B+/C− จาก BMS เข้าขั้วแอนเดอร์สัน เตรียมจ่ายไฟ/ชาร์จ
8. หุ้มอีพ็อกซี่ + รัดเทปใยสับปะรด ให้แน่น กันกระแทก
9. หุ้มท่อหด PVC เป่าลมร้อนให้รัดรูป แล้ว ยิงซิลิโคนปิดช่องว่างกันน้ำ (สำคัญมากบนเรือ)
10. ชาร์จเต็มอีกครั้ง ก่อนนำไปติดตั้งในเรือ

• ไฟฟ้า + น้ำ อยู่ด้วยกัน น้ำนำไฟฟ้า ถ้าไฟรั่วลงตัวเรือ/ลงน้ำ เสี่ยงไฟดูดทั้งคนบนเรือและคนในน้ำ
• แรงดันสูง ระบบเรือจริง 24S = 76.8V (ชาร์จเต็ม 87.6V) — สัมผัสโดยตรงอันตรายได้
• กระแสสูงมาก แบตลิเทียมจ่ายกระแสลัดวงจรได้หลายร้อยแอมป์ในพริบตา → ประกายไฟ/โลหะหลอม/ไฟไหม้
• พลังงานเยอะ แพ็กเรือเก็บพลังงานระดับหลาย kWh ถ้าเกิดเหตุจึงรุนแรง
• อยู่กลางน้ำ หนีไฟ/ขอความช่วยเหลือยากกว่าบนบก

thermal runaway คือเซลล์ร้อนจนเกิดปฏิกิริยาลูกโซ่ ร้อนขึ้นเองจนลุกไหม้ — หยุดยาก และ ลุกซ้ำได้

1. ตัดไฟทั้งระบบทันที ก่อนเข้าช่วย
2. โยน ห่วงชูชีพ/เชือก หรือยื่นไม้พาย (อุปกรณ์ไม่นำไฟฟ้า) ให้คนเกาะ
3. ดึงขึ้นเรือ/เข้าฝั่ง แล้วปฐมพยาบาล
4. เรียกความช่วยเหลือ/หน่วยฉุกเฉิน

• สวิตช์ตัดไฟหลัก/เบรกเกอร์ ติดในจุดที่เอื้อมถึงเร็ว รู้ตำแหน่งทุกคน
• เสื้อชูชีพ ครบทุกคนบนเรือ
• ถังดับเพลิงชนิด ABC + ถังทราย
• ถุงมือฉนวน สำหรับงานไฟฟ้า
• ชุดปฐมพยาบาล + เบอร์โทรฉุกเฉิน

1. ตัดไฟก่อน — อย่าแตะตัวผู้ป่วยขณะยังมีไฟ (ใช้สิ่งไม่นำไฟฟ้าเขี่ยสายออก)
2. เช็กการหายใจ/ชีพจร ถ้าหยุดหายใจให้ ทำ CPR ทันที
3. เรียกหน่วยแพทย์ฉุกเฉิน · ดูแลแผลไหม้/ให้ความอบอุ่น

• วางต่ำและกลางลำ ให้จุดศูนย์ถ่วงต่ำ เรือนิ่ง ไม่โคลงง่าย
• กระจายน้ำหนักซ้าย–ขวาเท่ากัน เรือไม่เอียงข้าง
• อย่าวางท้ายสุด/หัวสุด จนเรือเงยหัวหรือปักหน้า (เสียทริม กินพลังงาน)

ลองวาดเอง วาดผังเรือ (มองจากบน) แล้วทำเครื่องหมายตำแหน่งที่จะวาง แพ็กแบต · ฟิวส์ · สวิตช์ตัดไฟ · มอเตอร์ ให้เรือสมดุลและศูนย์ถ่วงต่ำ

คลื่น/เรือโคลง ทำให้ของหนักไถลได้ — แบตต้อง ยึดแน่น ไม่ขยับ ทุกทิศ

• ใช้สายรัด/กล่องยึด/ฐานล็อกที่แข็งแรง
• กันแบตกระแทกขอบคม รองด้วยยาง/โฟม
• แบตขยับ = ขั้วหลวม/สายขาด/ลัดวงจร และเสียสมดุลเรือ

• ยกแบตให้พ้นน้ำท้องเรือ (bilge) ไม่ให้แช่น้ำ
• กล่องแบตกันน้ำ แต่ต้องมี ช่องระบายอากาศ (แบตคายความร้อน/แก๊สได้)
• ขั้วต่อกันน้ำ ใช้ปลอกหด + ซิลิโคน + ต่อมร้อยสาย (cable gland)

• ติดฟิวส์/เบรกเกอร์หลักใกล้ขั้วบวกแบตที่สุด ถ้าสายเส้นนั้นลัดวงจร ฟิวส์จะตัดทันที กันไฟไหม้ทั้งเส้น
• สวิตช์ตัดไฟหลัก ติดในจุดที่เอื้อมถึงเร็ว เพื่อตัดไฟฉุกเฉิน
• เลือกพิกัดฟิวส์ตามกระแสใช้งาน (เผื่อ 1.25–1.5× ดูบท 7)

• ยึดสายเป็นระยะ ไม่ให้สีกับขอบคม/สั่นจนฉนวนสึก
• กันน้ำทุกจุดต่อ (ปลอกหด/ซิลิโคน) กันการกัดกร่อน
• แยกสายไฟกำลังออกจากสายสัญญาณ ลดสัญญาณรบกวน

• ชนิดต้องเป็น LiFePO₄ (ชาร์จแบบ CC/CV) — ห้ามใช้ที่ชาร์จตะกั่วกรด/ผิดชนิด
• แรงดันชาร์จ = 3.65V × จำนวน S ต้องตรงกับแพ็ก
• กระแสชาร์จ ≤ 0.5C (ทำได้ถึง 1C แต่ 0.5C เย็นกว่า อายุยืนกว่า)

นิยมบนเรือ — ชาร์จเติมระหว่างจอด/แล่น ช่วยยืดระยะและลดการพึ่งที่ชาร์จบนฝั่ง

• แผงโซลาร์ → ตัวควบคุมประจุ (MPPT) → แบต เสมอ (ห้ามต่อแผงเข้าแบตตรง)
• ตั้งค่า MPPT ให้เป็นโหมด LiFePO₄ และตรงจำนวน S (แรงดันชาร์จ/ตัดถูกต้อง)
• กำลังแผงคิดเป็นวัตต์ (W) — ยิ่งมาก ยิ่งเติมเร็ว แต่ต้องมีพื้นที่บนเรือ

• เก็บที่ ~50% SOC (ไม่เต็ม ไม่หมด) ดีต่ออายุแบตที่สุด
• เก็บในที่ เย็นและแห้ง หลีกเลี่ยงแดด/ความร้อน
• ปิดสวิตช์/ถอดโหลด กันไฟค่อย ๆ ไหลทิ้ง (parasitic drain)
• ตรวจแรงดันทุก 1–2 เดือน (LiFePO₄ คายประจุเองช้า แต่ควรเช็ก)

กำลัง (kW) ที่ต้องการขึ้นกับ น้ำหนัก/ขนาดเรือ และ ความเร็วที่อยากได้

• พิตช์มาก (pitch สูง) ดันไกลต่อรอบ = เร็วขึ้น แต่กินกำลัง/แรงบิดต้นน้อย
• เส้นผ่านศูนย์กลางใหญ่ ดันน้ำได้มาก = แรงบิด/แรงดันต้นดี
• ใบเล็ก/พิตช์น้อยไป → รอบสูงแต่ไม่มีแรง · ใบใหญ่/พิตช์มากไป → มอเตอร์และคอนโทรลเลอร์ ร้อน (ดึงกระแสเกิน)

เรือทรงดันน้ำ (displacement) มี "ความเร็วเพดาน" ตามความยาวลำเรือ

• เร่งใต้ hull speed → ใช้พลังงานสมเหตุสมผล
• เร่งเกิน hull speed → กระแส/พลังงานพุ่งมาก แต่เร็วขึ้นนิดเดียว (คุ้มน้อย)

• ความจุจริงเหลือ < ~70–80% ของค่าเดิม (วิ่งได้สั้นลงชัดเจน)
• IR สูงขึ้นมาก เทียบกับตอนใหม่ (เซลล์เสื่อม ร้อนง่าย)
• เซลล์บวม/ผิดรูป/รั่ว → หยุดใช้ทันที (อันตราย)
• cell delta กว้างผิดปกติ และบาลานซ์แล้วไม่ดีขึ้น