การติดตั้งบนเรือและการกันน้ำ
คอร์สเรือไฟฟ้า · วางแบตให้สมดุล · ยึดกันขยับ · กันน้ำ · ฟิวส์
นิยาม · หน้าที่ · ความสำคัญ
นิยามการติดตั้งแพ็กแบตและระบบไฟฟ้าลงเรืออย่างมั่นคงและกันน้ำ
หน้าที่ยึดแบต/อุปกรณ์ให้อยู่กับที่ กันน้ำ กันลัดวงจร และวางให้เรือสมดุล
ความสำคัญเรือโคลงและมีน้ำ — ติดตั้งไม่ดีคือแบตขยับ/น้ำเข้า/ลัดวงจร/เรือเสียสมดุล เสี่ยงอันตราย
1 วางแบตตรงไหนให้เรือสมดุล
- วางต่ำและกลางลำ ให้จุดศูนย์ถ่วงต่ำ เรือนิ่ง ไม่โคลงง่าย
- กระจายน้ำหนักซ้าย–ขวาเท่ากัน เรือไม่เอียงข้าง
- อย่าวางท้ายสุด/หัวสุด จนเรือเงยหัวหรือปักหน้า (เสียทริม กินพลังงาน)
ลองวาดเอง วาดผังเรือ (มองจากบน) แล้วทำเครื่องหมายตำแหน่งที่จะวาง แพ็กแบต · ฟิวส์ · สวิตช์ตัดไฟ · มอเตอร์ ให้เรือสมดุลและศูนย์ถ่วงต่ำ
พื้นที่วาดผังวางแบตบนเรือ (มองจากบน)
จำง่าย แบตหนัก = บัลลาสต์ วางให้ถูกที่ช่วยให้เรือทรงตัวดี แล่นนิ่งและประหยัด
2 ยึดแบตกันขยับ
คลื่น/เรือโคลง ทำให้ของหนักไถลได้ — แบตต้อง ยึดแน่น ไม่ขยับ ทุกทิศ
- ใช้สายรัด/กล่องยึด/ฐานล็อกที่แข็งแรง
- กันแบตกระแทกขอบคม รองด้วยยาง/โฟม
- แบตขยับ = ขั้วหลวม/สายขาด/ลัดวงจร และเสียสมดุลเรือ
3 กันน้ำ (IP rating) และการระบายอากาศ
| IP | ความหมาย |
|---|---|
| IP65 | กันฝุ่น + กันน้ำสาด |
| IP67 | กันฝุ่น + จุ่มน้ำตื้นชั่วคราวได้ |
- ยกแบตให้พ้นน้ำท้องเรือ (bilge) ไม่ให้แช่น้ำ
- กล่องแบตกันน้ำ แต่ต้องมี ช่องระบายอากาศ (แบตคายความร้อน/แก๊สได้)
- ขั้วต่อกันน้ำ ใช้ปลอกหด + ซิลิโคน + ต่อมร้อยสาย (cable gland)
⚠ กันน้ำ vs ระบายอากาศ ปิดสนิทกันน้ำได้ แต่ต้องไม่อับจนความร้อน/แก๊สสะสม — ออกแบบให้กันน้ำเข้าแต่ระบายอากาศออกได้
ฟิวส์ · การเดินสาย · แบบฝึกหัด
ป้องกันลัดวงจร และฝึกวางผังติดตั้ง
4 ฟิวส์/สวิตช์ตัดไฟ ใกล้ขั้วแบต
- ติดฟิวส์/เบรกเกอร์หลักใกล้ขั้วบวกแบตที่สุด ถ้าสายเส้นนั้นลัดวงจร ฟิวส์จะตัดทันที กันไฟไหม้ทั้งเส้น
- สวิตช์ตัดไฟหลัก ติดในจุดที่เอื้อมถึงเร็ว เพื่อตัดไฟฉุกเฉิน
- เลือกพิกัดฟิวส์ตามกระแสใช้งาน (เผื่อ 1.25–1.5× ดูบท 7)
5 เดินสายในสภาพชื้น
- ยึดสายเป็นระยะ ไม่ให้สีกับขอบคม/สั่นจนฉนวนสึก
- กันน้ำทุกจุดต่อ (ปลอกหด/ซิลิโคน) กันการกัดกร่อน
- แยกสายไฟกำลังออกจากสายสัญญาณ ลดสัญญาณรบกวน
ข้อ 1 เช็กลิสต์การติดตั้งบนเรือ
- แบตวางต่ำ-กลางลำ น้ำหนักสมดุลซ้าย-ขวา
- ยึดแบตแน่น ไม่ขยับเมื่อเรือโคลง
- แบตพ้นน้ำท้องเรือ มีกล่อง/กันน้ำ + ระบายอากาศ
- ฟิวส์หลักติดใกล้ขั้วบวกแบต
- สวิตช์ตัดไฟฉุกเฉินเอื้อมถึงง่าย
- จุดต่อทุกจุดกันน้ำ ไม่มีสายสีขอบคม
ข้อ 2 ตอบคำถาม
2.1 ทำไมจึงวางแบตไว้ "ต่ำและกลางลำ"?
2.2 ฟิวส์หลักควรติดตรงไหน เพราะอะไร?
2.3 กล่องแบตปิดสนิทกันน้ำ 100% มีข้อเสียอะไร?