ปรับจูนผ่านแอป (Fardriver + JK BMS)
คอร์สเรือไฟฟ้า · วัน 2 บ่าย (2) · monitor และ tuning
นิยาม · หน้าที่ · ความสำคัญ
นิยามการเชื่อมต่อแอป (Fardriver / JK BMS) เพื่อดูค่าการทำงาน (monitor) และปรับตั้งค่า (tuning)
หน้าที่ดูแรงดัน กระแส อุณหภูมิ และค่ารายเซลล์ พร้อมตั้งค่ากระแส/แรงดันตัด/ความเร็วให้เหมาะ
ความสำคัญทำให้ใช้ระบบได้เต็มประสิทธิภาพ ปลอดภัย และจับอาการผิดปกติได้ก่อนเสียหาย
1 แอป Fardriver (คอนโทรลเลอร์)
เชื่อมต่อผ่าน Bluetooth
- Battery Current กระแสแบตสูงสุด
- Phase Current กระแสเฟสสูงสุด
- Low Voltage แรงดันตัดต่ำ
- Max Speed จำกัดความเร็ว
- Regen เบรกคืนพลังงาน
- Throttle คาลิเบรตคันเร่ง
2 แอป JK BMS (แบต)
- Cell V แรงดันรายเซลล์
- Delta ผลต่าง = สูงสุด − ต่ำสุด
- Balance เปิด/ปิด active balance
- OVP ตัดสูง ~3.6–3.65V/เซลล์
- UVP ตัดต่ำ ~2.5–2.8V/เซลล์
- Temp / SOC อุณหภูมิ / พลังงานเหลือ
3 ค่าตัดต่ำ = แรงดันต่อเซลล์ × จำนวน S
แรงดันตัดรวม = (แรงดันต่อเซลล์ที่ตั้ง) × จำนวน S
หน้า monitor: ดู V, A, RPM, อุณหภูมิ และแรงดันรายเซลล์
⚠ ปรับอย่างระวัง
ค่อย ๆ เพิ่มกระแสทีละน้อย · อย่าตั้งเกินสเปคมอเตอร์/ขนาดสาย · ห้ามปิดระบบป้องกัน (protection) ·
จดค่าก่อนปรับไว้เสมอเผื่อย้อนกลับ
หน้าจอแอป JK BMS — อ่านค่าอะไรบ้าง
แอปต่อผ่าน Bluetooth · หน้าหลักบอกสุขภาพแพ็กแบบเรียลไทม์
ภาพจำลองหน้าจอหลักแอป JK BMS (วาดใหม่เพื่อการสอน) — ค่าเป็นตัวอย่างแพ็ก 24S 200Ah
- ① แรงดันรวม ผลรวมแรงดันทุกเซลล์ — 24S เต็ม ≈ 87.6V · ปกติ ≈ 76.8V
- ② กระแส ค่าลบ = กำลังจ่ายไฟให้มอเตอร์ · ค่าบวก = กำลังชาร์จ
- ③ SOC / ความจุคงเหลือ % และ Ah ที่เหลือในแพ็ก
- ④ แรงดันรายเซลล์ ทุกเซลล์เรียงเป็นช่อง — เซลล์ต่ำสุดไฮไลต์ไว้ (ในภาพคือ 3.29V)
- ⑤ ΔV (ผลต่างเซลล์) สูงสุด−ต่ำสุด — ตัวชี้สุขภาพสำคัญที่สุด · ดี < 0.02V · เกิน 0.05V = เริ่มไม่สมดุล
- ⑥ สถานะ MOS ชาร์จ/จ่ายไฟ/บาลานซ์ ● เปิด = ทำงานปกติ · ○ ปิด = ถูกตัด (เช่น เจอแรงดันเกิน/ต่ำ)
ดูอะไรก่อนออกเรือ ทุกเซลล์แรงดันใกล้กัน (ΔV เล็ก) · MOS ชาร์จ+จ่ายไฟ "เปิด" · อุณหภูมิปกติ
ตั้งค่า JK BMS สำหรับ LiFePO₄
กดปุ่ม "LiFePO4" โหลดค่าเริ่มต้นก่อน แล้วปรับตามนี้ (ตัวอย่างแพ็ก 24S)
| ค่าที่ตั้ง | ค่า LFP | ความหมาย |
|---|---|---|
| จำนวนเซลล์ (Cell Count) | 24 | ต้องตรงกับจำนวน S ที่ต่อจริงเป๊ะ |
| ความจุ (Capacity) | 200 Ah | ใส่ตามความจุเซลล์จริง — ใช้คำนวณ SOC |
| OVP ต่อเซลล์ | 3.60 V | เกินนี้ → ตัดชาร์จ (อย่าเกิน 3.65V) |
| OVP คืนสภาพ (OVPR) | 3.40 V | ลดต่ำกว่านี้จึงกลับมาชาร์จได้ |
| UVP ต่อเซลล์ | 2.60 V | ต่ำกว่านี้ → ตัดจ่ายไฟ |
| UVP คืนสภาพ (UVPR) | 3.00 V | สูงกว่านี้จึงกลับมาจ่ายได้ |
| เริ่มบาลานซ์เมื่อ ΔV | 0.005–0.01 V | ผลต่างเกินค่านี้ BMS จะบาลานซ์ให้ |
| เริ่มอนุญาตบาลานซ์ที่ | ≈ 3.40 V | บาลานซ์เฉพาะช่วงใกล้เต็ม (top-balance) |
| กระแสชาร์จสูงสุด | ตามชาร์จเจอร์ | เกิน → ตัดชาร์จ (เช่น 0.5C) |
| กระแสจ่ายสูงสุด | > พีคมอเตอร์ | เผื่อเกินกระแสพีคจริง มีระยะปลอดภัย |
| ตัดชาร์จเมื่อหนาว (Charge UTP) | 0–2 °C | ค่าโรงงาน −20°C = แทบไม่ป้องกัน |
⚠ สำคัญที่สุดสำหรับ LFP ห้ามชาร์จเมื่อเซลล์เย็นกว่า 0°C — เกิดลิเธียมเกาะขั้ว (plating) เสียหาย/ลัดวงจรถาวร
→ เปลี่ยน "ตัดชาร์จเมื่อหนาว" จากค่าโรงงานเป็น 0–2°C เสมอ และต้องติดเซนเซอร์อุณหภูมิที่เซลล์จริง
ลำดับตั้งค่า ต่อแอป → กดปุ่ม "LiFePO4" (โหลดค่าเริ่มต้น) → ตั้งจำนวนเซลล์ + ความจุ → ตรวจ/แก้ OVP·UVP·ตัดชาร์จหนาว → บันทึก → ดูหน้าหลักว่าทุกเซลล์อ่านค่าได้ครบ
หน้าจอแอป Fardriver — เฝ้าดูอะไรบ้าง
แอปต่อคอนโทรลเลอร์ผ่าน Bluetooth · หน้า monitor บอกสภาพมอเตอร์แบบเรียลไทม์
ภาพจำลองหน้า monitor แอป Fardriver (วาดใหม่เพื่อการสอน) — ค่าเป็นตัวอย่าง
- ① แรงดันแบต แรงดันจากแพ็กที่เข้าคอนโทรลเลอร์ — ตกมากตอนเร่ง = แบต/สายมีปัญหา
- ② กระแสเฟส เข้าขดลวดมอเตอร์ = แรงบิด (ออกตัว/เร่ง)
- ③ กระแสสาย ดึงจากแบต = กำลัง (แรงดัน × กระแสสาย)
- ④ รอบมอเตอร์ (RPM) ความเร็วรอบ — ต้องตั้งจำนวนคู่ขั้ว (pole pairs) ให้ตรงจึงอ่านแม่น
- ⑤ อุณหภูมิ มอเตอร์ / คอนโทรลเลอร์ เฝ้าระวังความร้อน — ถึงจุดเตือน (~70°C) ระบบลดกำลังเอง
- ⑥ เกียร์/โหมด D สูง · DM กลาง (~75%) · DL ต่ำ — ผู้ฝึกหัดเริ่มที่เกียร์ต่ำ
เฝ้าดูตอนทดสอบ แรงดันตก · กระแสเฟส+สาย · อุณหภูมิทั้งสอง · รหัส fault — ผิดปกติให้ผ่อนคันเร่งทันที
ปรับจูน Fardriver — ค่าสำคัญและผลกระทบ
ตั้งค่าป้องกันก่อน → ตั้งกระแส "ต่ำ" ก่อน → ทดสอบเฝ้าดู → ค่อยเพิ่มทีละขั้น
| ค่า | เพิ่มค่าแล้ว… | ข้อควรระวัง |
|---|---|---|
| Rated Voltage (แรงดันพิกัด) | ให้ตรงแพ็ก — จุดป้องกันคำนวณถูก | 24S LFP (เต็ม 87.6V) เลือกสเต็ป 84V ไม่ใช่ 96V · คอนโทรลเลอร์ต้องรองรับ 87.6V |
| Pole Pairs (คู่ขั้ว) | RPM แม่น มอเตอร์หมุนเรียบ | ต้องตรงสเปกมอเตอร์เป๊ะ ผิด = หมุนสะดุด/สั่น |
| Max Phase Current (กระแสเฟส) | แรงบิด/ออกตัว/เร่งแรงขึ้น | ห้ามเกินค่าโรงงาน — มอเตอร์+คอนโทรลเลอร์ร้อน/พัง |
| Max Line Current (กระแสสาย) | กำลังปลาย/ความเร็วสูงขึ้น | ต้องไม่เกินพิกัดจ่ายของ BMS/แบต |
| จุดตัดแรงดันต่ำ (Undervoltage) | ตั้งสูง = ปกป้องแบตเร็วขึ้น | LFP 24S ≈ 65–67V (2.7–2.8V/เซลล์) · เริ่มลดกำลัง +4~8V เหนือจุดตัด |
| เกียร์ DL/DM/D | จำกัด %กระแส+รอบต่อเกียร์ | ฟีเจอร์ปลอดภัย — ผู้ฝึกหัดเริ่ม DL |
| กระแสเบรก/รีเจน | เบรกหนัก คืนไฟเข้าแบตมากขึ้น | เริ่ม −10% ค่อยเพิ่ม · แพ็กเต็ม+เบรกหนักอาจชนจุดแรงดันเกิน |
| Field Weakening (ลดสนามแม่เหล็ก) | รอบปลายเกินพิกัด | ร้อนขึ้น ประสิทธิภาพลด เสี่ยงมอเตอร์สูญเสียแรง — แตะเฉพาะเมื่อจำเป็น |
⚠ Angle/Hall Self-Learn (เรียนรู้มุมอัตโนมัติ) ต้องทำแบบ ไม่มีโหลด — ยกใบพัดพ้นน้ำ และกันคน/มือให้ห่างใบพัดที่หมุน · เรือ = น้ำ + 96V/สูง ถึงตายได้
ลำดับจูนปลอดภัย ① ตั้ง Rated Voltage + Pole Pairs + จุดตัดแรงดันต่ำ (ป้องกันก่อน) → ② Self-Learn มุม (ยกใบพัด) → ③ ตั้งกระแสเฟส+สาย "ต่ำ" ก่อน → ④ ทดสอบกำลังต่ำ เฝ้าอุณหภูมิ → ⑤ ค่อยเพิ่มกระแสทีละขั้น → ⑥ ตั้งรีเจนท้ายสุด → บันทึก (Save)
ปรับค่าแต่ละตัวมีผลอย่างไร
เข้าใจผลก่อนปรับ · ทำไมต้องเฝ้าดูระหว่างใช้
4 ปรับแล้วเกิดอะไรขึ้น
| พารามิเตอร์ | เพิ่มค่าแล้ว... | ข้อควรระวัง |
|---|---|---|
| Battery Current | แรงขึ้น แต่เปลืองและร้อนขึ้น | อย่าเกินสเปคสาย/BMS |
| Phase Current | แรงบิดออกตัวมากขึ้น | อย่าเกินสเปคมอเตอร์ |
| Low Voltage (ตัดต่ำ) | ตั้งสูง=ใช้ไม่หมด / ตั้งต่ำ=ลากแบตลึก | ต่ำไปแบตเสื่อมเร็ว |
| Max Speed | วิ่งได้เร็วขึ้น | ความปลอดภัย |
| Regen | เบรกคืนพลังงานแรงขึ้น | ปรับให้นุ่ม ไม่กระชาก |
หลักทอง ค่อย ๆ ปรับทีละนิด จดค่าก่อนปรับไว้ทุกครั้ง และ ห้ามปิดระบบป้องกัน (protection)
5 ทำไมต้องเฝ้าดู (monitor) ระหว่างใช้
- Cell delta (ผลต่างเซลล์สูงสุด−ต่ำสุด) — ถ้ากว้างขึ้นเรื่อย ๆ แปลว่ามีเซลล์เริ่มมีปัญหา
- อุณหภูมิ — สูงผิดปกติให้ผ่อนคันเร่ง/หยุดพัก
- กระแส — เกินค่าที่ตั้งบ่อย ๆ อาจต้องลดโหลดหรือทบทวนการตั้งค่า
ค่าตัดต่ำของเรือจริง (24S LiFePO₄) ตั้งที่ 2.8V/เซลล์ × 24 = 67.2 V
(ถ้าตั้งที่ 2.5V/เซลล์ = 60V ซึ่งลึกเกินไปสำหรับใช้ประจำ)
แบบฝึกหัด — monitor และตั้งค่า
เซลล์ LiFePO₄
ข้อ 1 คำนวณแรงดันตัดต่ำ
• แพ็ก 8S ตั้งตัดที่ 2.8V/เซลล์ → ตั้งแรงดันตัดรวม = V
• แพ็ก 4S ตั้งตัดที่ 2.8V/เซลล์ → ตั้งแรงดันตัดรวม = V
วิธีคิด
ข้อ 2 บันทึกค่าก่อน/หลังปรับ (Fardriver)
| พารามิเตอร์ | ก่อนปรับ | หลังปรับ |
|---|---|---|
| Battery Current (A) | ||
| Phase Current (A) | ||
| Low Voltage (V) | ||
| Max Speed |
ข้อ 3 อ่านหน้าจอ JK BMS
จากแรงดันรายเซลล์ (8S) ต่อไปนี้ จงหาค่าและตอบ
| เซลล์ | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| V | 3.31 | 3.33 | 3.30 | 3.45 | 3.32 | 3.31 | 3.30 | 3.32 |
ข้อ 4 ค่าจำกัดปลอดภัยของแพ็ก/มอเตอร์เรา
| รายการ | ค่าที่ตั้ง |
|---|---|
| OVP ต่อเซลล์ (V) | |
| UVP ต่อเซลล์ (V) | |
| กระแสแบตสูงสุด (A) | |
| อุณหภูมิเตือน (°C) |